यस्तो छ काभ्रे खानीखोला-३ का वडाध्यक्ष सागर लामाले भनेको"थिङ्क ट्याङ्क" अवधारणा
काभ्रे। खानिखोला गाउँपालिकाको १९ औँ गाउँसभामा वडा नं. ३ का वडाध्यक्ष सागर लामाले आफ्ना लिखित सम्बोधनमा सुझाव दिनुभएको 'थिङ्क ट्याङ्क' (Think Tank) विकास, नीति निर्माण र सुशासनका लागि एउठा महत्वपूर्ण अवधारणा हो
।
गाउँपालिका सरकारलाई यसको किन आवश्यकता पर्छ र यसले के काम गर्छ भन्ने कुरालाई तल सरल भाषामा वर्गीकरण गरेर बुझाइएको छ:
१. थिङ्क ट्याङ्क (Think Tank) भनेको के हो?
साधारण शब्दमा भन्नुपर्दा, थिङ्क ट्याङ्क भनेको 'विज्ञ वा बौद्धिक व्यक्तिहरूको समूह' हो। यो विभिन्न क्षेत्रका विशेषज्ञहरू (जस्तै: अर्थशास्त्री, इन्जिनियर, विकासविद्, शिक्षाविद्, र समाजशास्त्रीहरू) सम्मिलित एउटा यस्तो संस्था वा समिति हो, जसले राजनीति र दैनिक प्रशासनिक कामभन्दा माथि उठेर गहन अध्ययन र अनुसन्धान गर्छ।
यसलाई "नीति अनुसन्धान प्रतिष्ठान" वा "बौद्धिक केन्द्र" पनि भनिन्छ। यसको मुख्य काम सरकारलाई विभिन्न विषयमा सल्लाह, सुझाव र नयाँ योजनाहरू दिनु हो।
२. थिङ्क ट्याङ्कले के काम गर्छ?
गाउँपालिका स्तरमा गठन हुने थिङ्क ट्याङ्कले विशेष गरी निम्न कामहरू गर्छ:
अनुसन्धान र अध्ययन: गाउँपालिकाका समस्याहरू (जस्तै: कृषि, पर्यटन, सडक, खानेपानी, वा बेरोजगारी) के हुन् र तिनलाई कसरी समाधान गर्न सकिन्छ भनेर अध्ययन गर्छ।
नीति निर्माणमा सहयोग: गाउँपालिकाले बनाउने ऐन, कानुन, बजेट र आवधिक योजनाहरूलाई बढी व्यावहारिक र प्रभावकारी बनाउन मस्यौदा वा खाका तयार पार्छ।
नवीनतम उपायहरूको खोजी (Innovation): परम्परागत शैलीभन्दा फरक, कम खर्चमा धेरै प्रतिफल दिने नयाँ प्रविधि वा विकासका मोडलहरू सिफारिस गर्छ।
समीक्षा र मूल्यांकन: गाउँपालिकाले सञ्चालन गरेका पुराना योजनाहरू कत्तिको सफल भए वा कहाँ त्रुटि भयो भनी निष्पक्ष मूल्यांकन गर्छ।
३. गाउँपालिका सरकारलाई थिङ्क ट्याङ्क किन आवश्यक छ?
खानिखोला जस्ता स्थानीय सरकारहरूलाई थिङ्क ट्याङ्क आवश्यक पर्नुका मुख्य कारणहरू यस प्रकार छन्:
विज्ञताको उपयोग (Expertise): जनप्रतिनिधिहरूसँग राजनीतिक अनुभव र जनताको भावना बुझ्ने क्षमता त हुन्छ, तर प्राविधिक वा रणनीतिक योजना बनाउन सबै विषयको विज्ञता नहुन सक्छ। थिङ्क ट्याङ्कले त्यो प्राविधिक आवश्यकता पूरा गर्छ।
दीर्घकालीन योजना (Long-term Vision): जनप्रतिनिधिहरूको कार्यकाल ५ वर्षको हुन्छ र उनीहरू तत्कालका खुद्रे योजना वा उपभोक्ता समितिका मागमा अल्झिन सक्छन्। थिङ्क ट्याङ्कले भने गाउँपालिकाको १० वा २० वर्षपछिको भविष्य हेरेर 'दिगो विकास' को खाका कोर्न मद्दत गर्छ।
बजेटको सही सदुपयोग: सीमित स्रोत र साधनलाई कहाँ लगानी गर्दा खानिखोलाका जनताले सबैभन्दा बढी फाइदा पाउँछन् भन्ने कुरा तथ्याङ्क र प्रमाणका आधारमा तय गर्न यसले सघाउँछ, जसले गर्दा बजेट बालुवामा पानी हाले सरह हुँदैन।
बाह्य लगानी र साझेदारी आकर्षण: विज्ञहरूको समूहले राम्रो प्रोजेक्ट प्रपोजल (परियोजना प्रस्ताव) बनाएमा केन्द्र सरकार, प्रदेश सरकार वा विभिन्न दातृ निकाय (Donors) बाट थप बजेट र अनुदान भित्र्याउन सजिलो हुन्छ।
पक्षपातरहित सुझाव: यो समूह राजनीतिभन्दा टाढा रहने हुनाले गाउँपालिकालाई कुनै राजनीतिक आग्रह-पूर्वाग्रह बिना, निष्पक्ष र सही सल्लाह दिन्छ।
निष्कर्ष:
वडाध्यक्ष सागर लामाले गाउँसभामा राख्नुभएको यो सुझाव निकै परिपक्व र दूरदर्शी देखिन्छ। यदि खानिखोला गाउँपालिकाले स्थानीय वा बाहिर रहेका बौद्धिक वर्गलाई समेटेर एउटा सानो, चुस्त 'थिङ्क ट्याङ्क' गठन गर्न सक्यो भने, त्यसले गाउँपालिकाको समृद्धि र सुशासनमा ठूलो टेवा पुर्याउन सक्छ।
भर्खरै
शान्तिपथ
राधाकृष्ण बिस्कुटद्वारा प्राणनाथ वृद्धाश्रम र मानव सेवा बाल आश्रमलाई खाद्य सहयोग
"रत्नपार्कको बेञ्च"
रजबासमा बृहत् निःशुल्क स्वास्थ्य शिविर, ३७५ जनाले लिए विशेषज्ञ स्वास्थ्य सेवा
अष्ट्रेलियामा पहिलो नेपाली माथि गरिएको व्यबहार
सरकारको ब्याक-च्यानल कूटनीति, सामाजिक सञ्जाल र बदलिँदो सत्ता–शैली
शकुनीहरू
धेरै पढिएको
बोलिरहने हृदयको चरीलाई कुन्नि के भो ?
रोल्पा : बारुदको गन्धदेखि साना साथीहरूको सुगन्धसम्म
याद गर
"पाँच डब्ल्यु, एक एच: सही प्रश्नबाट सत्यको खोजीसम्म"
पनौतीका सुकुम्बासी हटाउने सूचनाविरुद्ध जिल्ला प्रशासन र नगरपालिकामा ज्ञापनपत्र
सार्वजनिक बसमा पाकेट मार्ने चार जना पक्राउ
करेन्ट लागेर भुम्लुकी एक महिलाको मृत्यु




प्रतिकृया दिनुहोस